Ev Kullanıcıları için linux

Linux, gelisimini Internet üzerinde ve Internet' in mantigina uygun biçimde "açik" olarak gerçeklestirilen bir isletim sistemi olarak GNU ([Linkleri Sadece Üyeler Görebilir..]) Kamu Lisansi ile dagitilmaktadir. Yani Linus Torvalds' i saymazsak kimseye ait degildir (ki kendisi bizzat bu durumu yaratan kisidir, dolayisiyla onu sahibi saymak pek mantikli olmaz), dolayisiyla herkese aittir.

GNU Kamu Lisansi çerçevesinde kaynak kodunu dahil serbestçe degistirebilir, dagitabilir, hatta satabilirsiniz. Parayla satilan isletim sistemlerinden en temel farki budur. Çogu yerde sadece CD parasina, eger tam sürüm istiyorsaniz da çok uygun fiyatlara her türlü uygulama dahil satin almaniz mümkündür. Parali bir isletim sistemi kullanmak istedigimizde bir bilgisayari etkin bir sekilde kullanabilmek için en az 700 USD kadar bir tutari sadece yazilima vermek zorundasiniz. (Windows 98 + Office 97)

Bu rakam Türkiye sartlarinda, bir ev kullanicisi için çok fazladir ve lisanssiz kullanimin ülkemizde bu derece yaygin olmasinin en temel nedenidir. Lisanssiz kullanimin da kelimenin tam anlamiyla bir hirsizlik oldugunu söylersem yanlis sayilmaz. Sirf bu noktadan bakildiginda bile Linux kullanmak çok ama çok mantiklidir. Özellikle Red Hat temelli dagitimlar bir ev kullanicisinin ihtiyaçlarina tamamen cevap verebilecek düzeydedir. Internet ile ilgili akliniza gelen veya gelmeyen tüm uygulamalar (Netscape gibi komple bir uygulama ve daha bir çok tarayici),

Star Office gibi bir ofis paketi, dünyaca ünlü kelime islemcisi Word Perfect, Gimp gibi Adobe Photoshop'u aratmayacak son derece güçlü bir resim isleme programi, multimedya uygulamalari, film göstericisi gibi her türlü uygulama Linux için mevcuttur. (Sadece ücretsiz olanlar sayilmistir.) Bir ev kullanicisi için tek eksik tarafi piyasada MS Windows için oldugu kadar oyunun Linux için bulunmamasidir, fakat bu alanda da gelismeler yasanmaktadir (ilgilenenler için [Linkleri Sadece Üyeler Görebilir..]). Birçok küçük oyunun yanisira Doom, Quake, Golgotha, Simcity' nin mütevazi bir versiyonu, birkaç uçus simülasyonu gibi oyunlar da bulunmaktadir. (Birkaç büyük oyun sirketi Linux için de oyun üretecegini açikladi.)

Öte yandan, Linux'un ev kullanicilari için en korkutucu tarafi ise herhalde konfigüre etmektir. Fakat Gnome Projesi dahilindekiler, KDE ve Red Hat' in gelistirdigi birtakim araçlarla kurulum dahil her türlü ayar gayet kolay ve anlasilir bir sekilde ve Türkçe yapilabilmektedir. Kullanicinin tek yapmasi gereken MS Windows' a göre zamanin biraz daha fazla kismini yardim dosyalari ile geçirmek olacaktir. Bedava bir isletim sistemi için bu kadar çok ve detayli yardim dokümaninin bulunmasi bile hayret verici bir seydir.

Çünkü kimse bu yardim dokümanlarini herhangi bir maddi çikar karsiligi yazmamistir. Linux'un yardim dosyalarinda bulunamayacak sorun, çok detayli durumlar için geçerlidir, ki bu da zaten genelde ev kullanicisinin ihtiyaçlari disindaki durumlarda olur. Iyi konfigüre edilmis bir Linux'u tekrar kurmaniz gibi bir durumla karsilasmaniz çok enderdir; o da büyük ihtimalle sizden kaynaklanmaktadir! Linux' ta kurdugunuz hiçbir program sizden reboot istemez, sistemde her türlü degisikligi sistemi açik tutarak yapabilirsiniz.

Kurulum süreleri ise Windows' la karsilastirildiginda gerçekten çok kisadir. Netscape 4.51'i kurmak Celeron 300 (A degil) 96MB RAM makinede yaklasik 15 saniye sürüyor. Mandrake 5.3 (Red Hat 5.2) tüm paketlerin kurulumu ise ayni makinede yaklasik 18 dakika! Linux sadece kurulumlarda degil her türlü ortamda üstün performanslidir. 33.600 ISA modem ve dijital santrale bagli hatla Turk.net' in tüm Türkiye için PRI numarasina baglanmak Linux' ta baglanti programinin çalistirilmasi dahil (Kppp) 30 saniye iken Windows' un "Aga oturum açmasi" çok daha uzun sürüyor.

Kurulusundan beri hep MS Windows' la ayni ortamda yasamak zorunda kalan Linux'un Windows partiton' lari ile olan mükemmel uyumlulugunu da eklemek gerekiyor. Sabit diskinizdeki NTFS dahil tüm Windows bölümlerinize Linux' tan erismek, yazmak, hatta format atmak mümkündür. Sürekli Beta asamasinda olacaga benzer Windows emülatörü Wine ([Linkleri Sadece Üyeler Görebilir..]) ise su an için biraz sorunlu da olsa, birçok Windows programini çalistirabilmektedir. Ayni sekilde bir de DOS emülatörü bulunmaktadir.

Çöken bir Windows' taki dosyalara Linux' tan eriserek birtakim düzenlemeler yapmak ve sistemi ayaga kaldirmak gayet mümkündür. Sonuç olarak; yüksek performansli, kararli, saglam ve en önemlisi bedava olan bir isletim sistemini son kullanicilar için de mantikli bulmamak imkansiz. Tek yapmak gereken sey, biraz daha fazla yardim dosyalari ile ilgilenmek, gerektiginde komut satirindan çalistiracaginiz programlarla, konfigürasyon dosyalariyla oynamak olacaktir. Bunu da aslinda Windows' u kisa bir ilk defa kurup bir kaç program kurup kaldirdiktan sonra Windows' u tekrar kurmakla geçireceginiz zamana sayabilirsiniz


X WINDOW AYARLARI
X Window, kisaca X, Linux' ta grafik arayüzüne verilen isimdir. Kurulum programi bu menüde ekran kartinizi otomatik olarak taniyacak ve gerekli yazilimi yükleyecektir. Ancak, asagida yer alan bazi kartlari Red Hat 6.0 ile kullanamayacaksiniz.
TNT2 kartlari
Voodoo Banshee
I740 chipset'li kartlar Bir ekran karti seçildikten sonra sistem gerekli tüm sürücüleri yükleyecektir.

Ardindan uzun bir monitör listesiyle karsilasiyoruz. Bu listedeki monitörden size en uygun olanini isaretleyin. Monitörün tipi listede yoksa "Custom" seçenegini isaretleyin. Ardindan da monitörün dikey ve yatay tazeleme hizlarini belirtin. Yatay tazeleme sikligi 14 ve 15 inç monitörler için: Non-Interlaced SVGA, 1024x768 @ 60 Hz, 800x600 @ 72 Hz
ve 17 inç monitörler için:
Monitor that can do 1280x1024 @ 70 Hz seçilebilir.

Düsey tazeleme ise 50-90 ya da 50-100 arasinda olacaktir. Mümkünse bu degerleri monitörün kullanim kilavuzundan arayip bulun.
Ardindan ekran karti belleginin ne kadar oldugu sorusu ekrana gelecektir. Buradan ekran karti belleginin miktarini isaretleyin. Gerçek degerinden daha az ya da daha fazla yazmak, ekran kartina herhangi bir zarar vermez, ancak X Window' un da düzgün çalismasini engeller.

Video clockchip ayarlari için "No Clockchip Setting" seçin ve kullanilabilecek ekran çözünürlüklerinin seçilecegi ayarlamalari yapin. Burada istediginiz renk derinligi ve ekran çözünürlüklerini ayarlayin. Sistem açilinca bu ekran çözünürlükleri arasinda Control - ve Control + tuslari yardimiyla gezinebilirsiniz. - ve + tuslari için nümerik klavyeyi kullanin. Son olarak, X Window bir kere denenecektir. Eger açilista dogrudan siyah-beyaz iç karartan bir pencereye düsmek yerine X Window' dan girmeyi isterseniz, karsiniza gelen soruya "Yes" cevabi verin. Böylece Red Hat Linux 6.0 CD' sini sisteme kurulmus olur.

tebrikler kardeşim ama bişey farketmiyo ha ev ha şirket